![\"\"](\"http:\/\/home.uia.no\/elisas18\/files\/2020\/03\/IMG_3379-225x300.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Boka Svartedalen er ei nynorsk bok, for barn og unge p\u00e5 Det fantastiske og tematikken<\/strong> Det fantastiske og formen<\/strong> Teksten sin appell til unge lesarar<\/strong> kjenne p\u00e5 dette med \u00e5 utfordre seg sj\u00f8lv b\u00e5de med omsyn til det \u00e5 v\u00e5ge meir, Boka Svartedalen er ei nynorsk bok, for barn og unge p\u00e5 mellom- og ungdomstrinn. P\u00e5 baksida av bokomslaget st\u00e5r her at dette er ein lettlesen gr\u00f8ssar. P\u00e5 framsida ser ein konturane av tre og ein sti i tillegg til ein … Continue reading
\nmellom- og ungdomstrinn. P\u00e5 baksida av bokomslaget st\u00e5r
\nher at dette er ein lettlesen gr\u00f8ssar. P\u00e5 framsida ser ein
\nkonturane av tre og ein sti i tillegg til ein svart katt med
\nlysande auge. Opnar ein s\u00e5 boka og ser p\u00e5 teksten legg ein
\nfort merke til at her er godt rom, korte, luftige avsnitt med
\nulik lengde p\u00e5 h\u00f8gresida. Det visuelle fortel oss med andre
\nord at dette er ei lettlesen bok. Her er heller ikkje vanskelege
\nord, og rytmen i spr\u00e5ket er god. Boka er teken inn i Leser s\u00f8ker bok<\/em><\/a>
\n, noko som gjer eit kvalitetsstempel. Den svarte
\nkatten p\u00e5 framsida ber bod om ulykke og fare, noko som
\ngjer det interessant \u00e5 sj\u00e5 n\u00e6rare p\u00e5 kva som gjer at denne
\nboka kjem inn under fantastisk litteratur.<\/p>\n
\nSj\u00f8lve utgangspunktet for historia verkar til \u00e5 vere det same som gammal
\novertru er tufta p\u00e5, nemleg lydar, m\u00f8rket, naturen og det ein elles har rundt seg
\nsaman med livleg fantasi og vanskar med \u00e5 finne forklaringar det ein opplever
\np\u00e5 ein meir realistisk m\u00e5te. I denne boka er stemninga laga p\u00e5 ein slik m\u00e5te at
\nalt peiker mot det overnaturlege. Dette gjeld fr\u00e5 starten av med lydane i huset
\nog vidare s\u00e5 er vegen til Svartedalen heilt i tr\u00e5d med namnet b\u00e5de ved hjelp av
\nskog og fjell i tillegg til regn n\u00e5r hovudpersonen n\u00e5r fram. Her er s\u00e6rs lite lys \u00e5
\noppdrive. Stemmane som eg-personen h\u00f8yrer fr\u00e5 den m\u00f8rke kjellaren i l\u00f8a er
\nf\u00f8rst diffuse og kan s\u00e5leis vere eit produkt av fantasien, men dei vert etter kvart
\ntydelegare og han klarer \u00e5 skjelne mellom to ulike stemmar, den m\u00f8rke som vil
\nha han vekk og den smiskande som vil at han skal gje tilbake noko. Det
\nfantastiske gjer her sitt inntog. Ein kan sj\u00e5 p\u00e5 denne l\u00f8ekjellaren som ein portal
\ntil underverda, eller den fantastiske verda, men eg-personen kjem aldri gjennom
\ndenne og vi f\u00e5r aldri h\u00f8yre noko om kva som g\u00e5r f\u00f8re seg der. Det er bare dei
\nunderjordiske som truleg passerer her og elles smeltar saman med den reelle
\nverda og spreier ei til tider uhyggeleg stemning.
\nHovudpersonen m\u00f8ter fleire personar som er knytt til underverda: ei jente som
\nsyner seg \u00e5 vere ei hulder, ein mann som sannsynlegvis er faren til huldra,
\nkapteinen som i si tid bygde huset familien ferierer i og som viser seg ei natt i
\nuniform og den urgamle mannen i den verkelege verda, som nok ogs\u00e5 er denne
\nkapteinen. I tillegg er det stemmane, lydane og opplevingane b\u00e5de i Svartedalen
\nog p\u00e5 loftet i feriehuset som utgjer ein heilskap i det fantastiske i m\u00f8te med den
\nreelle verda.<\/p>\n
\nGjennom eg-personen, farga av kjenslene til denne, f\u00e5r lesaren innsikt i det som
\nverkar unaturleg t.d. n\u00e5r han treff ei jente p\u00e5 kaia, ho er annleis p\u00e5 mange vis
\nfargane hennar er svarte og kvite og ho har gr\u00f8ne auge som hovudpersonen
\nmeiner er unaturlege og difor m\u00e5 vere farga linser. Han treff henne igjen i
\nbutikken, i n\u00e6rleiken av isdisken, d\u00e5 legg ho dei iskalde hendene sine rundt
\nhalsen hans. Litt etter held ho hendene sine p\u00e5 skuldrene hans, han pr\u00f8ver \u00e5 fri
\nseg fr\u00e5 henne, men kjenner det som om han sit i ei skruestikke. Det er ikkje
\nsikkert at dette er det fysiske grepet hennar, kanskje det like gjerne er kjensla
\nav \u00e5 vere fanga. Seinare treff han ei mann, som etter \u00e5 ha spurt faren sin ut om
\ndenne finn ut at han m\u00e5 vere urgammal. Den gamle mannen viser seg \u00e5 vita
\nmykje om alle dei involverte personane i historia, og fungerer som ein hjelpar
\nfor hovudpersonen.
\nVendepunktet i forteljinga kjem med dei nervepirrande hendingane p\u00e5 loftet i
\nferiehuset, her finn hovudpersonen gullmedaljongen og han observerer fleire
\npersonar gjennom n\u00f8kkelholet etter \u00e5 ha l\u00e5st d\u00f8ra. I l\u00f8pet av denne stunda har
\nhan nok gjort seg opp ei meining om korleis han skal kunne gjera opp, etter
\ndette tek han seg ein ny tur til Svartedalen for \u00e5 fullf\u00f8re oppdraget.
\nOppdraget i denne forteljinga er \u00e5 gje tilbake ein gullmedaljong. Den etiske
\ntematikken vert d\u00e5 at guten, hovudpersonen, vel \u00e5 sj\u00f8lv gje denne tilbake til
\njenta, huldra, og ikkje gjennom den urgamle mannen som fortel korleis det heile
\nheng saman. Det er fleire indikasjonar p\u00e5 at dette er den rette l\u00f8ysinga: jenta
\nsj\u00f8lv har kravd dette, stemmane i l\u00f8ekjellaren bad om dette i tillegg til at den
\nurgamle mannen sj\u00f8lv seier at jenta er den rette eigaren til medaljongen.
\nMed dette kan ein seie at Svartedalen ikkje er ei fantasybok, men snarare ei
\nfantastisk forteljing. Her er glidande overgangar som gjer at det ikkje er s\u00e5 lett \u00e5
\nsj\u00e5 kva som er overdrivingar og kor det fantastiske startar. Kanskje her ligg
\nnoko under? I det minste tyder det p\u00e5 at forfattaren vil tydeleggjere det \u00e5 sj\u00f8lv
\navgjere kva som er rett m\u00e5te \u00e5 l\u00f8yse eit problem p\u00e5, som i dette h\u00f8ve d\u00e5
\nhovudpersonen sj\u00f8lv leverer medaljongen til jenta.<\/p>\n
\nBarn og unge vil kunne kjenne seg att sidan dei aller fleste har h\u00f8yrt p\u00e5 skumle
\nlyder i huset, har ferdast p\u00e5 m\u00f8rke omr\u00e5de og har kjent p\u00e5 uvisse i ulike
\nsamanhengar. Mange unge liker ogs\u00e5 \u00e5 kjenne p\u00e5 ei form for frykt i lesinga og
\nsluker difor b\u00f8ker innan denne sjangeren. Denne boka her f\u00f8rer ein raskt inn i
\nhistoria der ein fort kan identifisera seg med hovudpersonen og slik kanskje<\/p>\n
\nmen ogs\u00e5 det \u00e5 sj\u00e5 gjere eigne etiske vurderingar. Han trassar med andre ord
\neiga frykt og stiller opp. Han viser med dette styrke i h\u00f8ve til faren, som har hatt
\ndei same opplevingane, og vert det kompetente barnet.
\nHer kan du sjekka ut meir om forfattaren og hans virke:
\nAtle Hansen – forfattar og visesongar<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"