{"id":94,"date":"2020-12-02T15:27:00","date_gmt":"2020-12-02T14:27:00","guid":{"rendered":"http:\/\/home.uia.no\/isabelleo\/?p=94"},"modified":"2020-12-02T15:36:07","modified_gmt":"2020-12-02T14:36:07","slug":"organisering-av-nytt-skolebibliotek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/home.uia.no\/isabelleo\/2020\/12\/02\/organisering-av-nytt-skolebibliotek\/","title":{"rendered":"Organisering av nytt skolebibliotek"},"content":{"rendered":"

Dette er del 2 av min mappeeksamen i SK-100 hausten 2020.<\/em><\/p>\n

Hei, gode kollegaer ved Gr\u00f8nnskogen barne- og ungdomsskole!<\/p>\n

Gratulerer med nytt skolebiblioteklokale! Eg studerer skolebibliotekkunnskap dette \u00e5ret, og har blitt beden om kome med nokre r\u00e5d om korleis de best mogleg kan organisere biblioteket si samling no n\u00e5r de skal inn i nye lokale. Det vil eg s\u00e5 klart gjerne hjelpe til med. Dette er r\u00e5d og tips som eg har plukka opp p\u00e5 studiet, men til sjuande og sist er det de som kjenner skulen best og behovet de har.<\/p>\n

De skriv at i dag er b\u00f8kene i biblioteklokalet sett opp etter alderstrinn, og at dei innanfor kvart trinn er oppstilt alfabetisk etter forfattar. Eg tenkjer at det finst b\u00e5de fordelar og ulemper med \u00e5 plassere b\u00f8kene i alderstrinn. Mange elevar vil nok kunne finne b\u00f8ker som passar for seg p\u00e5 det alderstrinnet dei h\u00f8yrer heime, men det vil \u00f2g vere elevar som ikkje gjer dette. Dei dyktigaste lesarane m\u00e5 gjere opp p\u00e5 eit h\u00f8gare alderstrinn for \u00e5 finne ei bok som passar for dei (noko som sikkert kan vere stas), men dei svakaste lesarane m\u00e5 kanskje ned p\u00e5 eit l\u00e5gare alderstrinn for \u00e5 finne noko dei meistrar, og det er ikkje alltid kjekt. I boka \u00abSkolebiblioteket\u00bb (Hjellup, 2018, s. 147) skriv forfattarane at det kan verke stigmatiserande \u00e5 merke avdelingar med alder. I staden kan ein organisere samlinga slik at det finst b\u00f8ker med ulikt leseniv\u00e5 i kvar avdeling. No veit ikkje eg kor stor samlinga dykkar er, men dersom de har ei stor samling kan de ha ei eiga avdeling for dei uerfarne lesarane. Vidare gjev Hjellup (2018) eit eksempel om at ein p\u00e5 byrjinga av hylla kan ha dei lettaste b\u00f8kene med lite tekst og mykje bilete, og at vanskelegheitgrada aukar bortover hylla. Sist i hyllerekka st\u00e5r dei b\u00f8kene med mykje tekst, som kanskje m\u00e5 lesast av ein vaksen, eller som ein kan lese n\u00e5r ein har f\u00e5tt meir leseerfaring. Slik kan ein \u00f2g organisere samlinga dersom ein ikkje har ei s\u00e5 stor samling at ein kan ha ei eiga lettlestavdeling. I begge tilfella vil ein kunne plassere b\u00f8ker under forfattar, men ikkje stille dei opp alfabetisk utover f\u00f8rste bokstav i etternamn.<\/p>\n

\"\"Illustrasjonsfoto: www.colourbox.com<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

De skriv at de har ei eiga hylle for bildeb\u00f8ker. Bildeb\u00f8ker kan plasserast saman med dei andre b\u00f8kene i samlinga, slik som eg har nemnd over, men det er ikkje noko i vegen for at bildeb\u00f8ker kan st\u00e5 for seg sj\u00f8lve. Til d\u00f8mes kan bildeb\u00f8ker vere plassert i bokkassar (merka med bokstav etter namn p\u00e5 forfattar), slik at det er lett for dei yngste elevane \u00e5 bla seg gjennom desse. Det viktige her er at bildeb\u00f8kene blir registrert i katalogen med riktig hylleplassering (til d\u00f8mes \u00abbokkasse\u00bb eller \u00abbildeb\u00f8ker\u00bb), slik at ein ikkje ender opp med \u00e5 leite etter ei bok p\u00e5 feil plass.<\/p>\n

De fortel \u00f2g at de har ei eiga hylle med b\u00f8ker for gutar. Eg forst\u00e5r kvifor de har vald \u00e5 gjere dette, og grunntanken er god. Arne Svingen (2018) skriv om at gutar les mindre enn jenter, og at det er viktig \u00e5 ha eit fokus p\u00e5 \u00e5 heve gutane si lesing. Ei eiga hylle med b\u00f8ker for gutar kan gjere at ein del gutar synest at det er kjekkare \u00e5 l\u00e5ne b\u00f8ker, fordi dei finn b\u00f8ker som passar for seg, men det kan \u00f2g verke mot si hensikt. Eg er redd nokre gutar kanskje ikkje vil \u00abt\u00f8rre\u00bb \u00e5 velje b\u00f8ker i fr\u00e5 andre hyller, fordi dei blir sett p\u00e5 som \u00abjenteb\u00f8ker\u00bb, eller at dei ikkje tenkjer over at det finst meir litteratur for dei, fordi dei vert avgrensa til \u00abgutehylla\u00bb. Mange jenter vil nok heller ikkje t\u00f8rre eller tenkje p\u00e5 \u00e5 l\u00e5ne b\u00f8ker fr\u00e5 denne hylla. Eg tenkjer at det heller kan vere lurt \u00e5 organisere noko av skj\u00f8nnlitteraturen etter emne, ut i fr\u00e5 kva elevane er interesserte \u00e5 lese i. Til d\u00f8mes kan ein ha ei hylle for \u00abspenning\u00bb, noko som treff mange lesarar, b\u00e5de gutar og jenter. Andre tema som kan vere aktuelle \u00e5 organisere etter er \u00abfotball\u00bb, \u00abhestar\u00bb, \u00abhumor\u00bb – ta ein runde i klassane og h\u00f8yr kva type b\u00f8ker dei synest er kjekkast \u00e5 lese. Igjen \u2013 her er det viktig \u00e5 registrere b\u00f8kene med riktig hylleplassering i katalogen, slik at ein lett kan finne dei igjen.<\/p>\n

\"\"
\nIllustrasjonsfoto: www.colourbox.com<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

Det at faglitteratur og skj\u00f8nnlitteratur st\u00e5r blanda, kan gjere det vanskeleg for l\u00e5narane \u00e5 finne fram til ei fagbok om eit spesielt emne. Eg tenkjer at det kan vere ein god id\u00e8 \u00e5 opprette ei eiga fagbokavdeling, der all faglitteraturen er plassert etter emne. I \u00abSkolebiblioteket\u00bb (Hjellup, 2018, s. 142) st\u00e5r det at n\u00e5r ein skal organisere faglitteraturen, kan det kan vere lurt \u00e5 ta utgangspunkt i kva tema elevane likar \u00e5 lese om. I tillegg kan det vere smart \u00e5 sj\u00e5 p\u00e5 kva tema som g\u00e5r igjen i l\u00e6replanane til dei ulike klassetrinna. N\u00e5r ein vel \u00e5 stille b\u00f8kene opp etter emne, lausriv ein seg fr\u00e5 Dewey sitt klassifikasjonssystem. Det er likevel nokre b\u00f8ker det ikkje g\u00e5r an \u00e5 putte inn i under eit emne, desse kan plasserast i Dewey. N\u00e5r ein skal registrere ei fagbok i bibliotekkatalogen, kan det vere lurt \u00e5 registrere henne b\u00e5de med tema og Dewey-nummer, slik at ein har god oversikt, og kan vere fleksibel og variere kva tema som f\u00e5r ein eigen hylleplass (Hjellup, 2018, s. 143).<\/p>\n

Eg h\u00e5par noko av dette var til hjelp for dykk, ta gjerne kontakt dersom de har nokre sp\u00f8rsm\u00e5l. Eg ynskjer dykk lykke til med innflytting i nye skolebiblioteklokale!<\/p>\n

Litteratur:<\/p>\n